Pankreas kanseri tedavisinde ameliyat, kemoterapi ve destekleyici bakım çoğu zaman iç içe planlanır. Hangi adımın ne zaman atılacağı, tümörün çevredeki büyük damarlarla ilişkisine ve hastanın genel durumuna göre belirlenir. Prof. Dr. Meral Günaldı, tıbbi onkoloji hekimi olarak pankreas kanserinde ilaç tedavisinin planlanması ve izlemiyle ilgilenmektedir. Ümraniye ve İstanbul'un diğer bölgelerinden gelen hastalar Ulus, Beşiktaş'taki muayenehanede kabul edilir.
Ümraniye, İstanbul'un Anadolu Yakası'nda yer alan bir ilçedir.
Yayılmış Pankreas Kanserinde Tedavi Yaklaşımı
Uzak organlara yayılmış pankreas kanserinde tedavinin amacı, hastalığın ilerlemesini kontrol altında tutmak, belirtileri azaltmak ve kişinin günlük yaşamını olabildiğince korumaktır. Bu aşamada sistemik kemoterapi tedavinin temelidir. Seçenekler arasında birden fazla ilacın birlikte verildiği yoğun kombinasyonlar ile daha az ilaç içeren hafif rejimler bulunur; seçimde hastanın genel durumu, karaciğer fonksiyonları ve kendi tercihi belirleyicidir. Tümörün ve hastanın genetik özellikleri bazı ek seçenekler doğurabilir:
- Kalıtsal BRCA gen değişikliği taşıyan hastalarda, platin içeren kemoterapiye yanıt alındıktan sonra PARP inhibitörü adı verilen ağızdan alınan bir ilaçla idame tedavisi gündeme gelebilir.
- MSI-yüksek özellik taşıyan az sayıdaki hastada immünoterapi bir seçenek olabilir.
- NTRK gen füzyonu gibi nadir değişikliklerde bunlara yönelik hedefli ilaçlar değerlendirilebilir.
Bu nedenle uygun hastalarda tümör dokusunda genişletilmiş moleküler testler istenebilir. İlk tedaviye rağmen hastalık ilerlerse, daha önce kullanılmamış ilaçlarla ikinci basamak tedavi planlanır.
Enzim Desteği ve Kan Şekeri Yönetimi
Tümör ya da ameliyat nedeniyle pankreasın sindirim enzimi üretimi azaldığında, yağlar ve proteinler yeterince sindirilemez. Bunun sonucunda şişkinlik, gaz, yağlı ve sık dışkılama ile yediği hâlde kilo kaybı görülür. Bu duruma pankreas dış salgı yetmezliği denir ve kapsül şeklindeki enzim preparatlarıyla tedavi edilir. Enzimler her ana öğün ve ara öğünle birlikte, yemeğe başlarken ya da yemek sırasında alınmalıdır; aç karnına alınan enzimin etkisi olmaz. Doz, öğünün yağ içeriğine ve yakınmaların seyrine göre hekim tarafından ayarlanır. A, D, E ve K gibi yağda çözünen vitaminlerin düzeyi de bu hastalarda gözden geçirilir.
Pankreasın hormon üreten bölümü etkilendiğinde ise şeker hastalığı ortaya çıkabilir ya da var olan diyabet bozulabilir. Özellikle pankreasın büyük bölümünün çıkarıldığı ameliyatlardan sonra insülin tedavisi gerekebilir. Bu tür diyabette kan şekeri hem yükselmeye hem de ani düşmelere eğilimli olabildiğinden, endokrinoloji desteğiyle dikkatli bir izlem yapılır ve hasta ile yakınlarına düşük şeker belirtileri öğretilir.
Ümraniye Bölgesinden Gelen Hastalar İçin Ağrı ve Belirti Kontrolü
Ağrı, tümörün organın arkasındaki sinir ağlarına yakınlığı nedeniyle sık görülen bir yakınmadır. Ağrı yönetimi basamaklı bir yaklaşımla yapılır: Hafif ağrıda basit ağrı kesiciler, daha şiddetli ağrıda opioid grubu ilaçlar kullanılır. Opioidlerle birlikte kabızlık sık görüldüğünden, bu ilaçlara başlanırken bağırsak düzenleyiciler de reçete edilir. İlaçlara rağmen kontrol altına alınamayan ağrıda, algoloji uzmanlarınca yapılan çölyak sinir ağı blokajı gibi girişimler ağrıyı belirgin biçimde azaltabilir.
Ağrının dışında da ele alınması gereken belirtiler vardır. Onikiparmak bağırsağındaki daralmaya bağlı kusmalarda endoskopik stent ya da cerrahi bypass, karında sıvı birikiminde sıvının boşaltılması gündeme gelebilir. Pankreas kanseri hastalarında damar içi pıhtı riski arttığından, bacakta şişlik veya ani nefes darlığı ciddiye alınmalıdır. Palyatif bakım ekibiyle tedavinin erken döneminde tanışmak, yalnızca hastalığın son evresine ait bir adım değildir; belirti kontrolünü ve yaşam kalitesini kemoterapiyle eş zamanlı olarak destekler. Ağrının şiddetini gün içinde not etmek, ilaç dozlarının doğru ayarlanmasına yardım eder.
Ümraniye ve Çevresinden Başvuranlarda Ortak Karar ve İkinci Görüş
Tedavi kararlarının tek bir uzmanlık alanına bırakılamadığı hastalıklardan biri de pankreas kanseridir. Genel cerrahi, tıbbi onkoloji, radyasyon onkolojisi, gastroenteroloji, radyoloji ve patoloji uzmanlarının katıldığı tümör konseyinde görüntüler birlikte incelenir; ameliyatın şimdi mi, ilaç tedavisinden sonra mı yapılacağı ya da hiç uygun olup olmadığı bu ortak değerlendirmeyle netleşir. Hastanın beklentileri ve genel durumu da bu tartışmanın bir parçasıdır.
Tanı sonrası kendisine önerilen planı başka bir hekimle de konuşmak isteyen hastalar için ikinci görüş, seçenekleri daha iyi anlamanın bir yoludur. Bu değerlendirmede en çok ihtiyaç duyulan belgeler, tomografi ve MR görüntülerinin dijital kopyaları, endoskopik ultrason ve biyopsi raporları, kan tahlilleri ile tümör belirteci sonuçları, varsa stent işlemi ve ameliyat notlarıdır. Pankreas kanserinde zaman, tedavi seçeneklerini etkileyebildiğinden ikinci görüş sürecinin tedaviyi geciktirmeyecek şekilde planlanması akılcı olur. Ortaya çıkan öneriler, hastanın kendi tedavi ekibiyle paylaşılabilir.
Ümraniye Bölgesinden Randevu
Randevu ve bilgi için 0553 747 02 12 numaralı telefonu arayabilir ya da iletişim formunu doldurabilirsiniz. Pankreas Kanseri konusunda muayene Ulus, Beşiktaş'taki muayenehanede yapılır; Ümraniye bölgesinden gelen hastalar önceki tetkiklerini yanlarında getirebilir.