Mesane kanseri, idrarı biriktiren kese biçimindeki organın iç yüzeyini döşeyen hücrelerden gelişen bir hastalıktır. Bu sayfada tanıdan tedavi sonrası izleme kadar uzanan süreci adım adım ele alıyoruz. Prof. Dr. Meral Günaldı, İç Hastalıkları ve Tıbbi Onkoloji Uzmanı olarak hastalarını Ulus, Beşiktaş'taki muayenehanesinde kabul ediyor. Zekeriyaköy ve çevresinden gelen hastalar da tıbbi onkoloji değerlendirmesi için bu muayenehaneye başvurabilir.
Zekeriyaköy, İstanbul'un Avrupa Yakası'nda, Sarıyer ilçesinde yer alır.
İdrarda Kan Görüldüğünde Ne Düşünülmeli?
Mesane kanserinin en tipik ilk işareti, idrarın pembe, kırmızı ya da kola rengine dönmesidir. Bu kanama çoğu zaman ağrı eşlik etmeden ortaya çıkar ve birkaç gün sonra kendiliğinden kaybolabilir. Kanamanın durması, sorunun geçtiği anlamına gelmez; kaynağı mutlaka araştırılmalıdır.
Bazen kan gözle fark edilmez, yalnızca rutin idrar tahlilinde mikroskop altında görülür. Bu bulgu da tek başına kanser anlamına gelmese de nedenini açıklamak için değerlendirme gerektirir. Kanamaya şu şikâyetler eşlik edebilir:
- Sık idrara çıkma ve idrarı tutmakta zorlanma
- İdrar yaparken yanma
- Mesane tam boşalmamış gibi bir his
Bu belirtiler idrar yolu enfeksiyonu, taş ya da prostat büyümesi gibi çok daha yaygın durumlarla da karışabilir. Özellikle antibiyotik tedavisine rağmen geçmeyen yakınmalar ya da tekrarlayan kanama varsa bir hekime başvurmak yerinde olur. Değerlendirme genellikle bir üroloji uzmanı tarafından başlatılır. Kan sulandırıcı ilaç kullanan kişilerde de kanama yalnızca ilaca bağlanmamalı, altta yatan neden araştırılmalıdır.
Mesane İçine Verilen Tedaviler: BCG ve İlaç Yıkamaları
Kas tabakasına ulaşmamış tümörlerde TUR sonrasında hastalığın geri gelme olasılığı belirli ölçüde devam eder. Bu olasılığı azaltmak için ilaçlar sonda yoluyla doğrudan mesanenin içine verilebilir. Böylece ilaç, tümörün çıktığı yüzeyle yakın temas kurarken vücudun geri kalanı daha az etkilenir.
Bu amaçla kullanılan iki ana yöntem vardır:
- BCG uygulaması: Zayıflatılmış bir bakteri suşu mesaneye verilir ve bölgedeki bağışıklık yanıtını uyararak kanser hücrelerine karşı tepki oluşturur. Genellikle haftalık bir başlangıç döneminin ardından belirli aralıklarla sürdürülen idame dozları planlanır.
- Mesane içi kemoterapi: Mitomisin ya da gemsitabin gibi ilaçlar, TUR sonrasında tek doz ya da kür şeklinde verilebilir.
Hangi yöntemin seçileceği; tümörün derecesi, sayısı, boyutu ve karsinoma in situ bulunup bulunmadığına göre kişiye özel belirlenir. Uygulama sonrasında idrar yaparken yanma ve sık idrara çıkma görülebilir. Yüksek ateş, titreme ya da günlerce süren halsizlik gibi durumlarda tedaviyi yürüten hekime haber verilmelidir.
Ameliyat Öncesinde ya da Sonrasında Kemoterapi
Tümör kas tabakasına ilerlemişse, mesanenin çıkarılacağı ameliyattan önce kemoterapi verilmesine neoadjuvan tedavi denir. Bu yaklaşımın amacı, görüntülemede seçilemeyen ama vücutta dolaşıyor olabilecek mikroskobik hastalığı erken dönemde kontrol altına almak ve ameliyat sonrası hastalığın geri gelme olasılığını azaltmaktır. Bu strateji, uygun hastalarda ders kitaplarında standart yaklaşım olarak yer alır.
Bu tedavide genellikle sisplatin adlı ilacı içeren kombinasyonlar tercih edilir. Ancak sisplatin; böbrek fonksiyonları, işitme durumu, kalp yetersizliği ve genel performans açısından belirli koşulları gerektirir. Bu koşulları karşılamayan hastalarda farklı bir yol izlenebilir.
Ameliyattan önce kemoterapi almamış ve patoloji raporunda yüksek risk taşıyan bulgular saptanmış hastalarda, ameliyat sonrasında adjuvan kemoterapi ya da immünoterapi gündeme gelebilir. Hangi seçeneğin kimin için uygun olduğu; böbrek değerleri, eşlik eden hastalıklar ve hastanın tercihi birlikte gözetilerek tıbbi onkolog tarafından kişiye göre belirlenir. Kemoterapi sırasında ara görüntülemeler yapılarak tedaviye yanıt ve ameliyat zamanlaması gözden geçirilir.
Yaşlı Hastalarda ve Böbrek Fonksiyonu Azalmış Kişilerde Tedavi Planı
Mesane kanseri çoğunlukla ileri yaşta görüldüğü için tedavi planlanırken takvim yaşından çok kişinin genel sağlık durumu dikkate alınır. Bağımsız yaşayabilen, günlük işlerini kendi görebilen yaşlı bir hasta ile birden fazla kronik hastalığı olan ve yatağa bağlı bir hasta için seçenekler farklılaşır.
Bu değerlendirmede şu başlıklar ele alınır:
- Böbrek fonksiyonu: Kreatinin klirensi düşük olan hastalarda sisplatin yerine karboplatin gibi farklı ilaçlar ya da immünoterapi tercih edilebilir
- İşitme kaybı ve sinir hasarı gibi önceden var olan sorunlar
- Kalp yetersizliği, şeker hastalığı ve akciğer hastalıkları
- Beslenme durumu, kas gücü ve düşme riski
- Bilişsel durum ve evde destek olanakları
Kapsamlı geriatrik değerlendirme denilen bu yaklaşım, tedavinin hastaya katkısı ile yükü arasındaki dengeyi görmeyi kolaylaştırır. Bazı durumlarda tedavi yoğunluğu azaltılır, bazılarında ise yalnızca belirtileri hafifletmeye yönelik bir plan öne çıkar. Kararlar, hasta ve yakınlarıyla açıkça konuşularak verilir; tedavi sırasında durum değişirse plan yeniden gözden geçirilir.
Zekeriyaköy Bölgesinden Randevu
Mesane Kanseri için değerlendirme yaptırmak isteyen Zekeriyaköy bölgesindeki hastalar, Ulus, Beşiktaş'taki muayenehanede Prof. Dr. Meral Günaldı'dan randevu alabilir. İletişim: 0553 747 02 12.