Smear sonucunuzda bir anormallik çıktıysa ya da rahim ağzından alınan biyopsi kanser tanısıyla sonuçlandıysa, sonraki adımları bilmek kaygıyı bir ölçüde hafifletebilir. Zeytinburnu bölgesinden hastalar ve yakınları için hazırlanan bu içerik, HPV ile başlayan süreçten tedavi sonrası yaşama kadar farklı başlıkları ele alır. Prof. Dr. Meral Günaldı, iç hastalıkları ve tıbbi onkoloji uzmanı olarak Ulus, Beşiktaş'ta hasta kabul etmektedir. Kişisel kararlar her zaman hekiminizle birlikte verilir.
Zeytinburnu, İstanbul'un Avrupa Yakası'nda yer alan bir ilçedir.
Erken ve İleri Evrede Görülebilen Belirtiler
Hastalık erken dönemde çoğu zaman belirti vermez ve yalnızca tarama testleriyle fark edilir. Hastalık ilerledikçe ilk ortaya çıkan yakınmalar genellikle kanamayla ilgilidir:
- Cinsel ilişki sonrasında kanama
- İki adet arasında lekelenme ya da kanama
- Menopozdan sonra kanama
- Sulu, kanlı ya da kötü kokulu vajinal akıntı
Tümör rahim ağzının çevresindeki dokulara yayıldığında farklı belirtiler eklenebilir. Leğen kemiği bölgesinde ya da belde süregen ağrı, bacakta tek taraflı şişlik, idrar yapmada güçlük ve idrarda kan bunlar arasındadır. Tümörün idrar kanallarını sıkıştırması böbreklerde idrar birikmesine yol açabilir ve bu durum kan testlerinde böbrek değerlerinin bozulmasıyla kendini gösterebilir. İleri olgularda dışkılama alışkanlığında değişiklik ve kilo kaybı da görülebilir. Bu belirtilerin enfeksiyon gibi başka nedenleri de olabilir; ancak süren her anormal kanama bir kadın hastalıkları hekimi tarafından değerlendirilmelidir. Smear sonucunuz yakın zamanda normal çıkmış olsa bile, yeni başlayan belirtileri hekiminize anlatmaktan çekinmeyin.
Erken Evrede Cerrahi ve Doğurganlığı Koruma
Tümör küçük ve rahim ağzıyla sınırlıysa tedavide cerrahi ön plana çıkar. Çok erken, mikroskobik düzeydeki tümörlerde konizasyon ya da basit histerektomi yeterli olabilir. Biraz daha büyük ancak hâlâ rahim ağzında sınırlı tümörlerde ise radikal histerektomi uygulanır; bu ameliyatta rahimle birlikte rahim ağzının çevresindeki bağ dokusu, vajinanın üst kısmı ve leğen kemiği içindeki lenf bezleri çıkarılır.
Çocuk sahibi olmak isteyen ve tümörü küçük olan genç kadınlar için radikal trakelektomi bir seçenek olabilir. Bu ameliyatta rahim ağzı ve çevresi alınır, rahmin gövdesi yerinde bırakılır; böylece ileride gebelik mümkün olabilir. Ancak bu tür gebelikler erken doğum açısından yakın izlem gerektirir. Hangi hastanın bu yaklaşıma uygun olduğu; tümörün boyutu, alt tipi ve lenf bezlerinin durumu değerlendirilerek jinekolojik onkoloji cerrahı tarafından belirlenir. Ameliyat sonrası patolojide risk taşıyan bulgular saptanırsa ek olarak ışın tedavisi ya da kemoradyoterapi gündeme gelebilir.
Işın ve İlaç Tedavisine Bağlı Yan Etkilerle Baş Etmek
Işın tedavisi ve kemoterapi bu hastalıkta çoğu zaman birlikte verildiği için yan etkiler de bir arada görülebilir. Sık karşılaşılan durumlar ve bunlara yönelik yaklaşımlar şöyle özetlenebilir:
- İshal ve bağırsak hassasiyeti: Işının bağırsak üzerindeki etkisiyle ortaya çıkar; beslenme düzenlemesi ve ilaçlarla hafifletilebilir.
- Mesane yanması: Sık idrara çıkma ve idrar yaparken yanma olabilir; bol sıvı tüketimi ve enfeksiyonun dışlanması gerekir.
- Bulantı ve yorgunluk: Kemoterapi öncesi verilen ilaçlar ve dinlenme düzeniyle yönetilir.
- Böbrek ve işitme etkileri: Sisplatin böbreği yorabilir ve kulak çınlamasına yol açabilir; bu nedenle her uygulama öncesinde böbrek değerleri kontrol edilir.
- Kan değerlerinde düşme: Enfeksiyon eğilimi ve kansızlık açısından düzenli kan sayımı yapılır.
Bazı etkiler tedavi bittikten aylar sonra ortaya çıkabilir; bağırsakta kanama, mesanede uzun süren hassasiyet ya da vajinada darlık bunlar arasındadır. Yeni başlayan her yakınmayı bir sonraki kontrolü beklemeden ekibe iletmek, sorunların büyümeden ele alınmasını sağlar.
HPV Aşısı ve Korunma Yolları
HPV aşısı, rahim ağzı kanserine yol açan yüksek riskli virüs tiplerinin önemli bir kısmına karşı koruma sağlar. Aşı en yüksek etkinliğini, kişi henüz HPV ile karşılaşmadan, yani cinsel yaşam başlamadan önce yapıldığında gösterir. Bu nedenle öncelikle ergenlik çağındaki kız ve erkek çocuklara önerilir; daha ileri yaşlarda aşılanmanın uygun olup olmadığı ise hekimle değerlendirilir.
Aşı hakkında bilinmesi gereken bazı noktalar şunlardır:
- Aşı mevcut bir HPV enfeksiyonunu ya da kanser öncesi lezyonu tedavi etmez.
- Kanser tanısı almış bir hastada tedavi yöntemi olarak kullanılmaz.
- Aşılanmış kadınların da tarama programına katılmayı sürdürmesi gerekir.
Aşının yanı sıra prezervatif kullanımı HPV bulaşma olasılığını azaltır, ancak virüs kondomun örtmediği cilt bölgelerinden de geçebildiği için tam koruma sağlamaz. Sigarayı bırakmak ve düzenli tarama yaptırmak, aşıyla birlikte rahim ağzı kanserine karşı başlıca korunma yollarını oluşturur. Çocuğunuz için aşı düşünüyorsanız, uygun zamanlamayı aile hekiminiz ya da çocuk hekiminizle konuşabilirsiniz.
Zeytinburnu Bölgesinden Randevu
Randevu ve bilgi için 0553 747 02 12 numaralı telefonu arayabilir ya da iletişim formunu doldurabilirsiniz. Rahim Ağzı (Serviks) Kanseri konusunda muayene Ulus, Beşiktaş'taki muayenehanede yapılır; Zeytinburnu bölgesinden gelen hastalar önceki tetkiklerini yanlarında getirebilir.